Deprem sonrası incelemelerde bulunmak üzere, Van’a hareket eden heyetin içinde olan, Mimar ve Mühendisler Grubu Yerel Yönetimler Komisyon Başkanı, İnşaat Mühendisi Selami Keskin, Van’dan dönüşünde, İstanbul Haber İlan Gazetesi İmtiyaz Sahibi Kenan Çakal’ın sorularına cevap verdi. Röportaj sonunda ortaya ilginç açıklamalar çıktı. İşte sorular ve cevapları.

 

Van depreminden sonraya bölgeye ne amaçla gittiniz ?

Mimar ve Mühendisler Grubu olarak deprem sonrasında kurduğumuz heyet ile bölgeye giderek yıkımı ve yıkıma sebep olan proje ve yapım hatalarını yerinde inceledik.

Grubunuzdan bahseder misiniz ? Kimlerden oluşmaktadır ?

Mimar ve Mühendislerden oluşan grubumuz 18 yıllık bir geçmişe sahiptir. Mesleki ve teknik olarak faaliyet gösteren grubumuz, kendi alanında bilgilendirme ve araştırma yaparak kamuoyuna fayda sağlamaya çalışan bir yapıdır. Çeşitli akademik ve sosyal projelerle hem üyelerini hem meslek çevresini 21.yy dinamikleri tanıştırmaktadır.

Van’da yıkım nerede ve nasıl oluşmuş ?

Van Merkez’e bağlı köylerde çok yıkım var ve Erciş Merkez de yıkım ve hasar büyük oranda oluşmuştu.

Köylerdeki yıkımın ana sebebi kullanılan yöresel yapı malzemesi olan kerpicin ve briketin kullanılması ve mühendislik hizmetinden yoksun iptidai yöntemlerle yapılan yapılardır.

Merkezde karşılaştığımız yıkım ve hasar betonarme yapılarda oluşmuş. Bu hususta teknik inceleme raporumuzda da belirttiğimiz gibi bir çok hata,  hasara ve yıkıma sebebiyet vermiştir. Bunlardan en sık görülen hata uygulamada karşılaştığımız yapım hatalarıdır ki , bu hataların yapılara zarar vereceğini ve deprem bölgelerinde tekrar edilmesi durumunda büyük kayıplar yaşanacağını 1999 Marmara depreminde görmüştük.

Binalarda yeteri denetlemenin eksikliği yanında kullanılan beton sınıflarını istenilen ve zorunlu olarak olması gereken betin dayanımının çok çok altında olduğunu gördük. Yıkımlardan birinden alıp kırdırdığımız beton numunesinin olması gereken C 20 yerine C 9 (dayanımının yarıdan daha az) olduğunu gördük ki , bu durum yaşanan Van depremi için daha büyük kayıpları getirebilirdi.

Aynı sokakta yıkılmayan veya hasar almayan yapıları gördük ? Bu nasıl açıklanabilir ?

Bu hususla her zaman olduğu gibi Van depremi sonrası karşılaştık. Bu durumda yıkılmayan yada hasar almayan yapılar için tek kanaat olarak diğerlerinden daha sağlam demek doğru değildir. Ama yıkılanların sağlam olmadığı ve usulüne göre inşa edilmediğini söylemek kesinlikle doğru olacaktır. Fay kırılması sonucu sarsıntı yönüne bağlı olarak yapıların gösterdiği davranış farklı olabilir bu sebepten yıkılmamış olabilirler, ama biliyoruz ki yıkılmayan yapılar ya denetimi ve uygulaması istenilen düzeyde olan yapılar ya da güçlendirilmiş yapılardı.

 

 

İstanbul’da depreme hazırlık için neler yapılmalıdır?

İstanbul  1999 Marmara depreminde, deprem gerçeği ile karşı karşıya kalmıştır. Bu hususta gerek devletin gerekse vatandaşların kapsamlı bir hazırlık içerisinde olmaları gerekir. Bu iş bir kişinin yapacağı bir hazırlık olamaz. Yerleşime uygunluk haritalarından, İmar Planlarına, mühendislik hizmetlerinden, yapı denetim kanununa, müteahhitlik yaklaşımından kalfa ve ustalık eğitimine kadar geniş perspektifi olan bir çalışma gerektirmektedir.

Devlet neler yapabilir ?

Devlet dediğimiz otorite, kanun koymak ve denetlemekle bu işe dahil olmaktadır. Zaten 1998 ve 2007 de çıkarılan yönetmelikle bu iş mevzuat açısından üstlenilmiştir. Fakat çıkarılan kanun ve yönetmeliklere uygun yapılar yapıldığını denetlemek gerekir, burada yapı denetim kanununda boşluklar ve bazı teorik hatalar var, sanıyorum ki yakın zamanda bu kanunda da yapılacak değişiklikle bu sorun da çözülmüş olacak ama, mevzuata uymadıktan sonra mevzuat ne kadar iyi olursa olsun istenilen elde edilmemektedir.

Vatandaş depreme kendini nasıl hazırlayabilir?

Öncelikle oturduğu evde ve işyerinden başlamak üzere depreme karşı dayanıklı olup olmadığını kontrol ettirmek zorundadır. Kontrol neticesinde çıkacak olan rapora göre ya güçlendirme yada yıkıp yeniden yapmalıdır. Bu işin şakası yok.

 

Güçlendirme ne kadar doğrudur?

Güçlendirme yeni bina gibi olmaz fakat deprem kuvvetlerine karşı koymak için yüksek oranda atalet sağlatan bir yöntemdir. Bu konuda önemli molan bu işin uzmanları tarafından yapılmasıdır.

Güçlendirilen binaların Van’da da olduğu gibi ayakta kaldığını görmek güçlendirmenin doğru bir yöntem olduğunu bir kez daha ispatlamıştır. Van’da güçlendirilen yapıların tamamına yakını ayakta kaldığını öğrendik.

İstanbul da  Kamu Binaları depreme hazır mı ?

İstanbul İl Genel Meclisi ve İl Özel İdaresi İPKB tarafından şehirdeki okullar hastaneler ve diğer kamu binaları ya güçlendiriliyor yada yıkılıp yeniden yapılıyor. Bu kapsamda yaklaşık 950 milyon euroya yakın bir bedel İstanbul için harcanmaktadır. Çok büyük bir çalışma ama hız kesmeden devam etmelidir.

Her ruhsatlı yapı sağlamdır denilemez. Çünkü yapılış tarihi itibari ile tabi olduğu yönetmelik şartlarını sağlamaktadır fakat günümüzde geçerli olan yönetmelik şartlarını sağlamadığı için depreme dayanıksız olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tür durumlarda ruhsat iskan bakılmadan binalar konusunda uzman mühendislik firmalarına kontrol ettirilmelidir.

 

Teşekkür ederim.

Ben teşekkür ederim.